Struga
Parametry techniczne
Turbina
Przełyk maksymalny - 2,7 m3/sek
Spad - 14,0 m
Moc maksymalna na wale - 322 kW
Średnica wirnika - 900 mm
Obroty - 214 obr/min
Producent - GEG Gdańsk
Rok budowy - 2009
Wzbudnica
Napięcie stojana - 73V DC
Prąd stojana - 8,8A DC
Napięcie wirnika - 61V DC
Prąd wirnika - 200A
Prędkość obrotowa - 214,3 [obr/min]
Masa - 690 kg
Rodzaj pracy - S1
Klasa izolacji - F
Stopień ochrony - IP 20
Sposób chłodzenia - ICO 1
Norma - PN-EN 60034-1
Typ - WBT-990-160
Pozostałe parametry

Regulator turbiny Francisa

  • Regulator elektrohydrauliczny TRF2- firmy GEG
  • napięcie zasilania regulatora:  230V AC i 24V DC
  • maksymalna temperatura otoczenia: +40°C
  • obciążalność przetwornicy  24V: 5,5A
  • ciśnienie zaworu bezpieczeństwa kierownic: 10 MPa
  • nominalny wydatek zespołu pompowego kierownic: 4,0 dm3/min
  • nominalny wydatek zespołu pompowego prądu stałego: 2,4 dm3/min
  • objętość skokowa siłowników kierownic: 0,3 dm3
  • czas szybkiego zamknięcia kierownic: 6 s
  • czas eksploatacyjnego przestawienia kierownic: 32 s
  • objętość akumulatora: 10 dm3
  • maksymalne ciśnienie gazu w akumulatorze: 4,0 MPa
  • minimalne ciśnienie gazu w akumulatorze: 3,6 MPa
  • ciśnienie bezpieczeństwa (minimalne): 4,3 MPa
  • ciśnienie robocze dolne oleju w akumulatorze: 4,5 MPa
  • ciśnienie robocze górne oleju w akumulatorze: 7,0 MPa
  • rodzaj gazu w akumulatorze:  azot
  • czas ładowania akumulatora:  ok. 40 sek.

W elektrowni zainstalowany jest jeden generator synchroniczny napędzany przez turbinę w układzie – na wspólnym wale

Dane techniczne

  • Typ GBBH-1728SX
  • Moc znamionowa 525kVA
  • Napięcie stojana 8000 V
  • Częstotliwość 50 Hz
  • Prąd 38 A
  • Prędkość obrotowa 214,3 [obr/min]
  • Napięcie wzbudzenia 61 V
  • Prąd wzbudzenia 200 A
  • Masa wirnika 8210 kg
  • Masa całkowita 1 6450 kg
  • Nr seryjny 13803901
  • Rok produkcji 2012
  • Rodzaj pracy S1
  • Współczynnik mocy 0,6
  • Klasa izolacji F
  • Stopień ochrony IP 20
  • Sposób chłodzenia ICO 1
  • Forma budowy IM 7321
O obiekcie

Elektrownia wodna Struga położona jest na brzegu rzeki Słupi. Została zbudowana w 1896 roku. Jest to najstarsza z elektrowni wodnych Pomorza i jedna z najstarszych wśród czynnych do dziś na świecie. Zanim przekształciła się w elektrownię, pełniła rolę młyna, a następnie siłowni wodnej napędzającej urządzenia papierni i tartaku. Przy budynku zachował się do dzisiaj, niestety zasypany a zatem niewidoczny kanał ceglany służący do przeniesienia napędu z turbiny do pobliskiego tartaku, gdzie poruszany był trak do cięcia drewna. Napęd przenoszony był za pomocą stalowej liny długości kilkudziesięciu metrów.

W roku 1920 Struga została elektrownią zawodową. Różnice w wykorzystywaniu obiektu odbiły się na architekturze budynku i jego wielkości. Jest on nieproporcjonalnie duży jak na dzisiejsze warunki. Turbina wyprodukowana w 1896 roku przez Schichau Elbląg pracowała w elektrowni do kwietnia 2009 roku napędzając generator AEG z 1920 r. W latach 50-tych przeniesiony został z  elektrowni wodnej Rutki nietypowy generator, w którym wiruje stojan. Wirnik generatora oraz korpus turbiny jest nieruchomy, a wykonany jest z nitowanych blach, a nie z odlewu żeliwnego jak w większości tego typu urządzeń. Z innych zachowanych ciekawostek można wymienić zachowane zapewne jedne z najstarszych żarówek węglowych, drewniane łopaty do gaszenia pożarów nie istniejących już kabli w osłonie olejowej czy też tablicę marmurową z dawnymi urządzeniami pomiarowymi i sterowniczymi.

Kolejną, znacząca modernizację elektrownia przeszła w roku 2009, kiedy to zainstalowano nową turbinę z nowoczesną automatyką. Kolejnym krokiem w procesie modernizacji i dostosowywaniu obiektu do pełnej automatyzacji, była wymiana w roku 2012 zabytkowego generatora na nowoczesny, pozwalający w lepszym stopniu wykorzystywać możliwości hydroenergetyczne stopnia.

W trakcie postojów technologicznych elektrowni, wody rzeki Słupi wracają do swego starego koryta i z tej niecodziennej okazji korzystają kajakarze. W krętym starorzeczu na długości około 3 km woda ma spadek 14 m. Rwący żywioł przypominający górskie cieki, przyciąga kajakarzy z terenu całego kraju, pragnących zmierzyć się z wartkim, krętym nurtem oraz licznymi przeszkodami.

Spad elektrowni wynosi 14,0 m, moc zainstalowana i osiągalna 310 kW. Powierzchnia zlewni w przekroju elektrowni wynosi 250 km2, średni przepływ roczny 2,15 m3/sek., średni opad roczny 698 mm.

Elektrownia Wodna Struga jest elektrownią przepływową typu derywacyjnego. Dopuszczalna rzędna piętrzenia górnej wody 125,04 m n.p.m. na jazie w miejscowości Bylina, a 124,80 m n.p.m. na ujęciu wody do rurociągu przy elektrowni.

W elektrowni zainstalowana jest pozioma turbina Francisa TFP 900 ze spiralną komorą zasilającą i elektrohydraulicznie sterowanym położeniem kierownic. Turbina jest połączona sprzęgłem dzielonym z wkładką elastyczną typu Rotex z generatorem synchronicznym. Łożyskowanie turbiny toczne - dwa zespoły łożysk tocznych.

Lokalizacja